ངོ་སྤྲོད
བཟོ་གྲྭའི་ཅ་ཆས་དང་བཟོ་བཀོད་ལམ་ལུགས་ཚུ་ནང་ བཱོལཊ་ཚུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-མཐའ་འཁོར་ནང་ བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ འཕྲུལ་རིག་གི་ལྗིད་ཅན་གྱི་ལྗིད་ཚད་ཚུ་རྐྱངམ་ཅིག་མེན་པར་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་དང་ ཚ་དྲོད་རྒྱ་སྐྱེད་ བཙའ་ཐངས་ དེ་ལས་ ཡུན་རིང་-གི་གནོན་ཤུགས་ཚུ་ཡང་ བཟོད་དགོཔ་ཨིན། གློག་མེ་བཟོ་སྐྲུན་དང་ རྡོ་སྣུམ་རྫས་སྦྱོར་བཟོ་སྦྱོར་ གནམ་སྟོང་ སྣུམ་འཁོར་བཟོ་སྐྲུན་ ལྕགས་རིགས་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭའི་ཐབ་ཚང་བཟོ་བསྐྲུན་ཚུ་ག་ར་ ཅ་ཆས་ཚུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་གི་ཉེན་སྲུང་ཚུ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ནི་གི་དོན་ལུ་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་དོན་ལུ་ བཱོལཊ་འཛོལ་བ་སེལ་འཐུ་འབད་བ་ཅིན་ དཀའ་ངལ་སྦོམ་འབྱུང་འོང་། ཚ་དྲོད་ཚད་ལས་བརྒལ་མི་འདི་གིས་ འཐེན་ཤུགས་མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ བསྡམ་ནི་གི་ནུས་ཤུགས་ཞན་ཁོག་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ ཟད་འགྲོ་མགྱོགས་དྲགས་བཟོ་ནི་ ཡང་ན་ དུས་ཚོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་ནི་ཚུ་ཨིན། གནས་སྟངས་ཚབས་ཆེན་ནང་ བཱོལ་ཊི་མ་བཏུབ་མི་འདི་གིས་ ཅ་ཆས་ཚུ་ སྒོ་བསྡམ་བཞག་ནི་དང་ ཉེན་སྲུང་གི་ཉེན་ཁ་ དེ་ལས་ ཟད་འགྲོ་སྦོམ་སྦེ་ར་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གྱོང་རྒུད་ཚུ་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིན་མས།
བཟོ་གྲྭའི་ཉོ་མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ གཙོ་བོ་ར་ བཱོལཊ་གི་སྦོམ་ཆུང་དང་ སྒྲིང་སྒྲིང་གི་གནས་རིམ་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེནམ་ཨིན་རུང་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་ལག་ལེན་ཚུ་ལུ་ གཏིང་ཟབ་སྦེ་ བརྩི་འཇོག་འབད་དགོཔ་ཨིན། དངོས་པོའི་གྲུབ་ཆ་དང་ བཙོག་པ་ བཀག་ཐབས་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ ངལ་དུབ་ཀྱི་ ལཱ་འགན་ ཐགསཔ་བཟོ་བཀོད་ དེ་ལས་ བཙུགས་ཐངས་ཚུ་གིས་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ གདོང་ལེན་འོག་ལུ་ བཱོལཊ་བློ་གཏད་ཅན་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན།
རྩོམ་ཡིག་འདི་གིས་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-མཐའ་འཁོར་གྱི་དོན་ལུ་ གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཱོལ་ཊི་ཚུ་ ག་དེ་སྦེ་སེལ་འཐུ་འབད་ནི་ཨིན་ན་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་སྟེ་ བཟོ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་དགོས་མཁོ་ཅན་ཚུ་ནང་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་མི་གི་ལཱ་འགན་ལུ་ གནོད་པ་བརྐྱབ་མི་ གལ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚུ་ གསལ་བཀོད་འབདཝ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-མཐའ་འཁོར་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད་གནས་སྟངས་ཧ་གོ་བ།
བཱོལཊི་ཚུ་སེལ་འཐུ་མ་འབད་བའི་ཧེ་མ་ བཀོལ་སྤྱོད་མཐའ་འཁོར་ངོ་མ་འདི་ བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོཔ་ཨིན། དྲོད་ཚད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སོ་སོ་ལུ་ བཱོལཊ་རྒྱུ་ཆ་དང་འཕྲུལ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་སོ་སོ་དགོཔ་ཨིན།
ལཱ་འབད་བའི་དྲོད་ཚད་ཁྱབ་ཁོངས་ངོས་འཛིན།
གོམ་པ་འགོ་དང་པ་འདི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་དྲོད་ཚད་གཏན་འབེབས་བཟོ་ནི་འདི་ཨིན། ལམ་ལུགས་ལ་ལུ་ཅིག་ དྲོད་ཚད་བར་མའི་ནང་ལུ་ དྲི་གི་རི་༢༠༠ལས་༤༠༠གི་བར་ན་ལུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ གཞན་མི་ཚུ་ བཟོ་གྲྭའི་ལག་ལེན་ནང་ལུ་ དྲི་གི་རི་༨༠༠དང་ ཡང་ན་ དྲི་གི་རི་༡༠༠༠ལས་ལྷག་སྟེ་འགྱོ་འོང་།
ཚད་ལྡན་གྱི་ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ སྤྱིར་བཏང་གི་དྲོད་ཤུགས་ནང་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ལཱ་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིན་རུང་ དུས་ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ དྲོད་ཤུགས་ལུ་ཐུག་པའི་སྐབས་ལུ་ ཁོང་གི་ནུས་ཤུགས་འདི་ མགྱོགས་དྲག་སྦེ་མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན། དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-ལག་ལེན་ཚུ་ལུ་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ནང་ འཕྲུལ་རིག་གི་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་ རྒྱུན་སྐྱོང་འབད་ནི་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་བཟོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་ བཱོལཊི་ཚུ་དགོཔ་ཨིན།
བཟོ་རིག་པ་ཚུ་གིས་ཡང་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་དྲོད་ཚད་དང་ མཐོ་ཤོས་དྲོད་ཚད་ཀྱི་བར་ན་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་དགོཔ་ཨིན། དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་-དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ཐུག་པའི་སྐབས་ དུས་ཡུན་རིངམོ་-དྲོད་ཚད་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཡོད་མི་དང་ཕྱདཔ་ད་ བཱོལཊ་རྒྱུ་ཆ་སོ་སོ་དགོཔ་འོང་།
ཚ་དྲོད་རྐང་འཁོར་གྱི་གནས་སྟངས་དབྱེ་ཞིབ།
བཟོ་གྲྭའི་ལམ་ལུགས་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ དྲོད་བཏགས་དང་བསིལ་དྲོད་ཀྱི་འཁོར་རིམ་ཚུ་ བསྐྱར་ལོག་སྦེ་མྱོངམ་ཨིན། བཱ་ཡ་ལར་དང་ བཙོག་རླུང་ལམ་ལུགས་ ཀྲར་བཱའིན་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭའི་རྡུལ་ཕྲན་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ལཱ་སྒོ་བསྡམ་པའི་སྐབས་ལུ་ གན་རྒྱ་བཟོཝ་ཨིན།
ཚ་དྲོད་རྐང་འཁོར་འདི་གིས་ བཱོལཊ་དང་མཐུད་ཡོད་པའི་ཆ་ཤས་ཚུ་གི་ནང་ལུ་ གནོན་ཤུགས་བཟོཝ་ཨིན། བསྐྱར་ལོག་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་བསྡམ་མི་འདི་གིས་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ མཉམ་སྦྲེལ་ཚུ་ ལྷོད་ལྷོད་འགྱོ་འོང་ ཡང་ན་ ངལ་དུབ་ཀྱི་ བརྡབ་འགྱོ་འོང་། དུས་ཚོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ངལ་དུབ་ཀྱིས་ བཀག་ཆ་འདི་ ཞན་ཁོག་བཟོ་སྟེ་ འཐུས་ཤོར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཡར་སེང་འགྱོཝ་ཨིན།
ཚ་དྲོད་རྐང་འཁོར་མཐའ་འཁོར་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ དྲོད་ཚད་འཕར་ཆག་འོག་ལུ་ ངལ་དུབ་བཀག་ཐབས་དང་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བསྡམ་བཞག་ཚུགས་པའི་ ཤུགས་བྱིན་དགོ།
ལྗིད་ཚད་དང་གནོན་ཤུགས་དགོས་མཁོ་ཚུ་དབྱེ་ཞིབ་འབད།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ ལྗིད་ཅན་གྱི་ལྗིད་ཚད་དང་ ནང་འཁོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། དྲོད་བརྗེ་སོར་འབད་མི་དང་ རླངསམ་གི་མདོང་ལམ་ གནོན་ཤུགས་ཅན་གྱི་གྲུ་ཆས་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭའི་ཐབ་ཚང་ཚུ་གིས་ བཙུགས་ནི་གི་ལམ་ལུགས་ལུ་ གནོན་ཤུགས་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱིནམ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ བཱོལཊ་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་གིས་ འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ ཤོརཝ་ཨིན། འདི་བཟུམ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་མར་ཕབ་འདི་གིས་ བཱོལཊ་ཚུ་གི་ སྔོན་སྒྲིག་དང་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཆིག་སྒྲིལ་བདག་འཛིན་འཐབ་ཚུགས་པའི་ ལྕོགས་གྲུབ་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན།
ལག་ལེན་འཐབ་པའི་དྲོད་ཚད་ལུ་ ལྗིད་ཚད་-འབག་ཚུགས་པའི་ ལྕོགས་གྲུབ་ཡོད་པའི་ བཱོལཊི་ཚུ་སེལ་འཐུ་འབད་ནི་འདི་ ཅ་ཆས་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན།
མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་བརྟག་ཞིབ་འབད་ནི།
དྲོད་ཚད་འདི་ བཱོལཊ་གི་ལཱ་འགན་ལུ་ ཐོ་ཕོག་མི་ རྒྱུ་རྐྱེན་རྐྱངམ་ཅིག་མེན། མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་མཐའ་འཁོར་ནང་ བཙོག་རླུང་དང་ རློན་གཤེར་ རྫས་སྦྱོར་ ཡང་ན་ ཟད་འགྲོ་བཏང་བའི་རླངས་རྫས་ཚུ་ཡང་ ཚུད་འོང་།
དཔྱེ༌འབད༌བ༌ཅིན:
མཚོ་ཁའི་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་དྲོད་དང་ཚྭ་ཆུའི་གདོང་ཐུག་མཉམ་སྡེབ་འབདཝ་ཨིན།
རྫས་ཁམས་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་གིས་ སྐྱུར་རྫས་དང་ ཟད་འགྲོ་བཏང་མི་རླངསམ་ཚུ་ལུ་ བཱོལཊ་ཚུ་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན།
ཐབ་ཚང་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ རླུང་ཚ་པོ་ཐོན་མི་ལུ་བརྟེན་ བཙོག་རླུང་ལུ་གདོང་ལེན་འབད་དོ་ཡོདཔ།
དྲོད་ཚད་འགོག་ཐབས་ལུ་ གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ བཱོལ་ཊི་རྒྱུ་ཆ་གདམ་ཁ་རྐྱབས།
དངོས་པོ་སེལ་འཐུ་འདི་ མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་བཱོལཊི་ལག་ལེན་ཚུ་ནང་ ཐག་བཅད་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། དངོས་པོ་སོ་སོ་ཚུ་གིས་ དྲོད་ལུ་གདོང་ལེན་འབད་ནི་དང་ སྟོབས་ཤུགས་བཞག་ནི་ དེ་ལས་ བཙའ་ཐལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ གནས་ཚད་སོ་སོ་ཚུ་ བྱིནམ་ཨིན།
ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྒོ་སྒྲིག་དང་དེའི་དྲོད་ཚད་ཀྱི་ཚད་གཞི།
ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཱོལཊ་ཚུ་ བཟོ་གྲྭའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ གོང་ཚད་ཉུང་སུ་དང་ འཕྲུལ་རིག་གི་ སྒྲིང་སྒྲིང་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཨིན་པས། དེ་འབདཝ་ད་ ཁོང་གི་དྲོད་ཚད་བཀག་ཐབས་འདི་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་འདི་ རིམ་གྱི་སྦེ་ སྲ་ཀྲག་དང་ འཐེན་ཤུགས་འདི་ མེདཔ་འགྱོཝ་ཨིན། ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ དྲོད་ལུ་ཐུག་མི་འདི་གིས་ བཙའ་ཐངས་དང་ ཚད་འཇལ་ནི་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་བཟོ་འོང་།
ཚད་ལྡན་ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཱོལ་ཊི་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ བར་མཚམས་-དྲོད་ཚད་ཀྱི་ལག་ལེན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན། ཉེན་སྲུང་གི་བཀབ་ཆ་ཚུ་གིས་ ཟད་འགྲོ་བཀག་ཐབས་ལུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགས་ནི་ཨིན་རུང་ དྲོད་ཤུགས་ཆེ་བའི་འོག་ལུ་ སྒྲིང་སྒྲིང་མེདཔ་འགྱོ་ནི་ལས་ ཆ་ཚང་སྦེ་ བཀག་མི་ཚུགས།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-བཟོ་གྲྭའི་ལམ་ལུགས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ དྲོད་ཚད་-ལུ་གདོང་ལེན་འབད་ཚུགས་པའི་ རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ ཤུགས་ཅན་དང་ མངམ་དགོཔ་ཨིན།
མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེད་དུ་ལྕགས་རིགས་བསྲེས་སྦྱོར།
ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཱོལཊ་ཚུ་ནང་ ཀོརོ་མིཡམ་དང་ མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་ དེ་ལས་ ཝ་ནེ་ཌི་ཡམ་བཟུམ་གྱི་ ཁ་སྐོང་ཆ་ཤས་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་ཆ་ཤས་ཚུ་གིས་ དྲོད་ལུ་གདོང་ལེན་འབད་ནི་དང་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་ དེ་ལས་ འཕྲུལ་རིག་གི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཚུ་ ཡར་དྲག་བཏངམ་ཨིན།
ཀྲོ་མིཡམ་-མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་གྱི་ལྕགས་རིགས་བསྲེས་སྦྱོར་གྱི་ལྕགས་རིགས་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-གནོན་ཤུགས་ཅན་གྱི་གྲུ་གཟིངས་དང་ བཱ་ཡལ་ ཊར་བཱའིན་ དེ་ལས་ པེ་ཊོ་ཀེ་མི་ཀཱལ་གྱི་ཅ་ཆས་ཚུ་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། གནས་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ ནག་རྫས་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཱོལཊ་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ དྲོད་ཀྱི་འོག་ལུ་ འཐེན་ཤུགས་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་-སྨན་བཅོས་འབད་བའི་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བརྟན་ཆས་ཚུ་གིས་ཡང་ ངལ་དུབ་ལུ་ བཀག་ཐབས་དང་ འཕྱེལ་འགྱོ་ནི་ལུ་ བཀག་ཐབས་ལེགས་ཤོམ་བྱིན་ཏེ་ ཡུན་རིང་-བཟོ་གྲྭའི་ལཱ་འབད་ནི་ལུ་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
དྲོད་དང་ ཟད་འགྲོ་འགོག་ཐབས་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བོལཊ།
ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ ཟད་འགྲོ་བཀག་ཐབས་དང་ བཙོག་རླུང་བཀག་ཐབས་ལེགས་ཤོམ་བྱིནམ་ཨིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་དངས་ལྕགས་རིམ་པ་ནི།
སྤྱིར་བཏང་བཟོ་གྲྭའི་ལག་ལེན་གྱི་དངས་ལྕགས་304།
316 ཟད་འགྲོ་དང་མཚོ་ཁའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་དངས་ལྕགས་རིགས།
310 ཚ་དྲོད་ཆེ་དྲགས་འགོག་ཐུབ་པའི་ལྕགས་རིགས།
ཁྱད་ལྡན་མཐོ་-དྲོད་ཚད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ།
བཟོ་གྲྭ་ཁང་ལ་ལུ་ཅིག་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་གནས་སྟངས་ཚབས་ཆེན་གྱི་དོན་ལུ་ གོང་འཕེལ་ཅན་གྱི་སྒྲིག་ཆས་ཚུ་དགོཔ་ཨིན།
ནི་ཀེལ་གྱི་བཞུ་སྦྱོར་གྱི་བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ དྲོད་དང་ བཙའ་ཐངས་ དེ་ལས་ རྫས་སྦྱོར་གྱི་ ཟད་འགྲོ་ཚུ་ལུ་ ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ བཀག་ཐབས་འབདཝ་ཨིན།
འ་ནི་བཱོལཊ་ཚུ་ གནམ་སྟོང་འཕྲུལ་ཆས་དང་ རླངས་རླུང་འཕྲུལ་ཆས་ དེ་ལས་ རྫས་སྦྱོར་བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།
ཊི་ཊི་ནིམ་གྱི་བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ ལྗིད་ཚད་མར་ཕབ་འབད་ཚུགས་པའི་ ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབདཝ་ཨིན། མཁའ་འགྲུལ་དང་ མཐོ་བའི་-ལཱ་འགན་ཅན་གྱི་སྣུམ་འཁོར་བཟོ་གྲྭ་ཚུ་གིས་ བློ་གཏད་ཅན་སྦེ་བཞག་པའི་སྐབས་ ལྗིད་ཚད་མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ཊའི་ཊི་ནིམ་གྱི་བསྡམ་ཐག་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།
འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་དང་ བཱོལཊ་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་ བརྩི་འཇོག་འབད།
མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་ལག་ལེན་ཚུ་ལུ་ དྲོད་ཚད་འཇམ་སམ་ལས་ལྷག་སྟེ་དགོཔ་ཨིན། བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ གནོན་ཤུགས་དང་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ གདོང་ལེན་འོག་ལུ་ འཕྲུལ་རིག་གི་ལཱ་འགན་ཚུ་ཡང་ བདག་འཛིན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་སྐབས་ལུ་ འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས།
འཐེན་ཤུགས་འདི་གིས་ བཱོལཊ་ཅིག་གིས་ མ་བཅག་པའི་ཧེ་མ་ བཀག་ཚུགས་པའི་ ལྗིད་ཚད་མཐོ་ཤོས་འདི་འཇལཝ་ཨིན། དྲོད་ཚད་ཡར་སེང་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ འཐེན་ཤུགས་མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན།
ཁང་མིག་དྲོད་ཚད་ནང་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ལཱ་འབད་མི་ བཱོལཊ་འདི་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ལུ་ ཧ་ཅང་གིས་ ཞན་ཁོག་འགྱོ་འོང་། གནད་དོན་འདི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ བཟོ་རིག་པ་ཚུ་གིས་ ཚད་ལྡན་ཁང་མིག་-དྲོད་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་ཚད་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་བརྟེན་མ་དགོ་པར་ དུས་རྒྱུན་དུ་ དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་གནས་སྡུད་ཚུ་ བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ།
ཀིརིཔ་འགོག་ཤུགས།
ཀིརིཔ་འདི་-དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་བསྡམ་བཞག་ལག་ལེན་ཚུ་ནང་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། Creep ཟེར་མི་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ གནོན་ཤུགས་དང་དྲོད་ཀྱི་འོག་ལུ་ དངོས་པོ་ཚུ་ འགོར་ལས་སྦེ་ གཏན་འཇགས་སྦེ་ བཟོ་བཅོས་འགྱོ་མི་ལུ་ གོཝ་ཨིན།
བཀོལ་སྤྱོད་འབད་ཡོད་པའི་ ལྗིད་ཚད་འདི་ འཐེན་ཤུགས་ཚད་གཞི་ལས་ འོག་ལུ་ལུས་རུང་ དུས་ཡུན་རིངམོ་ - དྲོད་བཏོན་མི་འདི་གིས་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ བཱོལཊི་འདི་ བསྣར་ཚུགས་ནི་དང་ བསྡམ་བཞག་ཤུགས་འདི་ མར་ཕབ་འབད་ཚུགས།
ཀིརིཔ་འགོག་ཐབས་འདི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན།
བཱ་ཡལ་ལར།
རླངས་འཁོར་གྱི་རླངས་འཁོར།
གནོན་ཤུགས་སྣོད།
བཟོ་གྲྭའི་རྡུལ་ཕྲན་འཕྲུལ་ཆས།
ཐབ་ཚང་ཚོགས་འདུ།
ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འོག་ངལ་དུབ་འགོག་ཐབས།
དྲོད་ཚད་བསྒྱུར་བཅོས་བསྐྱར་ལོག་འབད་མི་འདི་གིས་ བཱོལ་ཊི་ནང་ལུ་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་བཟོཝ་ཨིན། རྒྱ་སྐྱེད་དང་སྐུམ་པའི་འཁོར་རིམ་གྱིས་ མཐའ་མཇུག་ཁར་ ཕྲ་མཐོང་ཆེ་ཤེལ་གྱི་ སེར་ཁ་ཐོན་བཅུགཔ་ཨིན།
ངལ་དུབ་ཀྱི་འཐུས་ཤོར་འདི་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ རིམ་གྱི་སྦེ་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ གློ་བུར་དུ་ རྨ་སྐྱོན་མ་བྱུང་པའི་ཧེ་མ་ མཐོང་གསལ་གྱི་ རྟགས་མཚན་ཚུ་ མ་སྟོནམ་འོང་།
དྲོད་ཚད་ལྡན་པའི་སྨན་བཅོས་ལྡན་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་-ལྕགས་རིགས་ཀྱི་བོལ་ཊི་ཚུ་གིས་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ངལ་དུབ་ཀྱི་གདོང་ལེན་ཤུགས་ཅན་བྱིནམ་ཨིན། སྔོན་སྒྲིག་དང་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་མགྱོགས་ཚད་ནོར་བཅོས་འབད་མི་འདི་གིས་ཡང་ ངལ་དུབ་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་མར་ཕབ་འབད་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས།
བཙོ་སྦྱོར་དང་ཚད་འཇལ་འགོག་ཤུགས།
འཕྲོ་མཐུད་དྲོད་བཏང་མི་འདི་གིས་ བཱོལ་ཊི་གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ བཙའ་ཐལ་འབྱུང་འོང་། བཙའ་ཐངས་འདི་གིས་ དངོས་པོ་འདི་ ཞན་ཁོག་བཟོ་སྟེ་ ཞབས་ཏོག་གི་ཚེ་སྲོག་འདི་ མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན།
དྲོད་ཤུགས་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་པའི་སྐབས་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ འཇལ་ཚད་ཟེར་མི་ བཙའ་རྫས་བང་རིམ་སྦོམ་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན། ཚད་འཇལ་ཚབས་ཆེན་གྱིས་ ཐགསཔ་ཚུ་ལུ་གནོད་སྐྱོན་བརྐྱབ་སྟེ་ བརྟན་བཞུགས་ཀྱི་བློ་གཏད་མར་ཕབ་འབད་ཚུགས།
ལྕགས་རིགས་དང་ ནི་ཀཱལ་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་ བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ བཙའ་ཐངས་ལུ་ གདོང་ལེན་འབད་ཚུགས་པའི་ ནུས་པ་ལེགས་ཤོམ་བྱིནམ་ཨིན།
བོལཊི་བཟོ་བཀོད་དང་གཞི་བཙུགས་ཐབས་ལམ་ནོར་བཅོས་འབད།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-ལམ་ལུགས་ནང་ མཉམ་འབྲེལ་བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཞག་ནི་ལུ་ བཱོལཊི་བཟོ་བཀོད་དང་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནི་འདི་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན།
བཱོལཊི་ཚད་དང་ཐགསཔ་དབྱེ་བ་འོས་འབབ་ཅན་གདམ་ཁ་རྐྱབ་དོ།
བཱོལཊ་གི་དབྱིབས་དང་ ཐགསཔ་བཟོ་བཀོད་ཀྱིས་ བསྡམ་བཞག་ཤུགས་དང་ ཚ་དྲོད་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན།
བཱོལཊ་སྦོམ་ཚུ་གིས་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ལྗིད་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་བྱིནམ་ཨིན་རུང་ བཱོལཊ་སྦོམ་ཆུང་གིས་ དགོས་མཁོ་མེད་པའི་ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་བཟོཝ་ཨིན།
གྱང་ཤུགས་-ཐགསཔ་གི་བཱོལཊི་ཚུ་ བཟོ་གྲྭའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ནང་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་ ག་ཅི་འབད་ཟེར་བ་ཅིན་ དེ་ཚུ་གིས་ ཐགསཔ་གི་གནོད་སྐྱོན་ལུ་ བཀག་ཐབས་འབདཝ་མ་ཚད་ མཐའ་འཁོར་བཙོགཔ་ནང་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ཕིན་-ཐགསཔ་བཱོལཊི་ཚུ་གིས་ སྔོན་སྒྲིག་ཚད་འཛིན་ལེགས་ཤོམ་དང་ དར་ཁྱབ་བཀག་ཐབས་ཡར་དྲག་བྱིནམ་ཨིན།
མགྱོགས་ཚད་དང་སྔོན་སྒྲིག་ཚད་འཛིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-ལག་ལེན་ཚུ་ནང་ བཱོལཊི་སྔོན་སྒྲིག་ནོར་བཅོས་འདི་ཁག་ཆེ། ཚ་དྲོད་ཚད་ལས་བརྒལ་མི་འདི་གིས་ དུས་ཚོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྔོན་སྒྲིག་མར་ཕབ་འབད་ཚུགས།
འོག་ལུ་-བསྡམ་བཞག་མི་འདི་གིས་ མཉམ་སྦྲེལ་འགུལ་སྐྱོད་དང་ ཆུ་འཛག་བཅུགཔ་ཨིན་ དེ་འབདཝ་ད་ མཐོ་དྲགས་སྦེ་-བསྡམ་བཞག་མི་འདི་གིས་ བཱོལཊི་ལུ་གནོད་སྐྱོན་བརྐྱབ་འོང་ ཡང་ན་ ཅ་ཆས་ཀྱི་ངལ་དུབ་འདི་མགྱོགས་དྲགས་བཟོ་འོང་།
མགྱོགས་ཚད་ཀྱི་ལྕགས་ཐག་དང་ ཆུ་བེད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ དེ་ལས་ སྔོན་སྒྲིག་ལྟ་རྟོག་ལམ་ལུགས་ཚུ་གིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནི་ལུ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་འབྱུངམ་ཨིན།
ཆུ་འཁྱུ་ཆས་དང་ ལྡེ་མིག་བསྡམ་ནིའི་ལམ་ལུགས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི།
དྲོད་ཚད་མཐོ་བ་དང་དཀྲུག་ཤུགས་ཀྱིས་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ བཀག་ཆ་ཚུ་ ལྷོད་ལྷོདཔ་ཨིན། ལྡེ་མིག་ལམ་ལུགས་ཚུ་གིས་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ མཉམ་འབྲེལ་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགཔ་ཨིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་ཐབས་ཤེས་ཚུ་ཡང་།
དྲོད་-འགོག་ཐུབ་པའི་འཁྲུད་ཆས།
ལྡེ་མིག་བསྡམས།
དཔྱིད་ཀའི་འཁྲུད་ཆས།
འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལྡེ་མིག་བཟོ་ཆས།
ཚ་དྲོད་རྒྱ་བསྐྱེད་མཐུན་སྒྲིལ།
དངོས་པོ་སོ་སོ་ཚུ་དྲོད་བཏང་པའི་སྐབས་ ཚད་གཞི་སོ་སོ་ནང་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོཝ་ཨིན། གལ་སྲིད་ བཱོལ་ཊི་དང་ མཐུད་ཡོད་པའི་ཆ་ཤས་ཚུ་ལུ་ ཚ་དྲོད་རྒྱ་སྐྱེད་ཀྱི་ འཇོན་ཐངས་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོད་པ་ཅིན་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ གནོན་ཤུགས་ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་ འབྱུང་འོང་།
མཐུན་སྒྲིག་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་སེལ་འཐུ་འབད་མི་འདི་གིས་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་མར་ཕབ་འབད་དེ་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བློ་གཏད་ཅན་འདི་ ཡར་དྲག་བཏངམ་ཨིན།
བཟོ་རིག་པ་ཚུ་གིས་ཡང་ དགོས་མཁོ་ཡོད་ས་ལུ་ ཚད་འཛིན་འབད་ཚུགས་པའི་ ཚ་དྲོད་འགུལ་སྐྱོད་འབད་བཅུག་ནི་གི་དོན་ལས་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ར་ བརྩི་འཇོག་འབད་དགོཔ་ཨིན།
ཚད་གཞི་དང་བརྟག་དཔྱད་ དེ་ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་བློ་གཏད་ཅན་ཚུ་ བརྟག་ཞིབ་འབད།
བློ་གཏད་ཅན་གྱི་དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-བཱོལཊི་ཚུ་གིས་ སྤུས་ཚད་ཚད་གཞི་དམ་དྲག་དང་ ཁྱད་རིག་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་བྱ་རིམ་ཚུ་ བརྒྱུད་དགོཔ་ཨིན།
དྲོད་ཚད་མཐོ་-གྱི་བཟོ་གྲྭའི་ཚད་གཞི།
བཟོ་གྲྭའི་བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ གནས་ཚད་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དཔེར་ན་:
ASTM
ASME
ISO
DIN
SAE
མཐོ་-དྲོད་ཚད་བརྟག་དཔྱད་ཐབས་ལམ།
ཁྱད་རིག་ཅན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཚུ་གིས་ བཱོལཊ་གི་ལཱ་འགན་བདེན་དཔྱད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ བརྟག་དཔྱད་སྣ་ཚོགས་འབདཝ་ཨིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་བརྟག་དཔྱད་ཐབས་ལམ་ཚུ་ཡང་།
མཐོ་ཚད་-དྲོད་ཚད་འཐེན་ཤུགས་བརྟག་དཔྱད།
ཀིརིཔ་བརྟག་དཔྱད།
ཚ་དྲོད་ངལ་དུབ་བརྟག་དཔྱད།
ཚྭ་ཆུ་གཏོར་བའི་ཟད་གྲོན་བརྟག་དཔྱད།
སྲ་མཁྲེགས་བརྟག་དཔྱད།
སྤུས་ཚད་ཚོད་འཛིན་དང་རྗེས་འདེད་འབད་ཚུལ།
མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་ལག་ལེན་ཚུ་ལུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ རྒྱུ་ཆའི་རྗེས་འདེད་ཆ་ཚང་དགོཔ་ཨིན།
བློ་གཏད་ཅན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་པ་ཚུ་གིས་ སྤུས་ཚད་ཚད་འཛིན་ལམ་ལུགས་དམ་དམ་སྦེ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཨིན།
མ་བཅོས་རྒྱུ་ཆ་བརྟག་དཔྱད།
དྲོད་བཅོས་ལྟ་སྐུལ།
རྒྱ་ཚད་བརྟག་དཔྱད།
བེཆ་ངོས་འཛིན།
མཐའ་མའི་ལས་དོན་བརྟག་དཔྱད།
མཇུག༌དོན
དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་-མཐའ་འཁོར་གྱི་དོན་ལུ་ གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཱོལཊི་ཚུ་སེལ་འཐུ་འབད་ནི་ལུ་ བཀོལ་སྤྱོད་གནས་སྟངས་དང་ རྒྱུ་ཆའི་རྒྱུ་དངོས་ འཕྲུལ་རིག་གི་ནུས་ཤུགས་ དེ་ལས་ གཞི་བཙུགས་ཐབས་ལམ་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོཔ་ཨིན། དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་འདི་གིས་ བརྡུང་ཤུགས་མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ བཙའ་ཐངས་མགྱོགས་དྲགས་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་བཅུག་སྟེ་ བཱོལཊ་གི་ལཱ་འགན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་གནོད་པ་བརྐྱབ་ཨིན།
སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་-དྲོད་ཚད་-འགོག་ཐུབ་པའི་བཱོལཊ་ཚུ་གིས་ ཅ་ཆས་བློ་གཏད་ཅན་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ མཉམ་འབྲེལ་བརྟན་ཏོག་ཏོ་རྒྱུན་སྐྱོང་འབད་ནི་ དེ་ལས་ རེ་བ་མེད་པའི་འཐུས་ཤོར་གྱི་ཉེན་ཁ་མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན། ལྕགས་རིགས་བསྲེས་སྦྱོར་དང་ དངས་ལྕགས་ དེ་ལས་ ནི་ཀཱལ་བསྲེས་རྫས་ཚུ་གིས་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་གི་ལག་ལེན་ནང་ལུ་ ལཱ་ཤུགས་མཐོ་དྲགས་སྦེ་བྱིནམ་ཨིན།
བཟོ་གྲྭའི་ཉོ་མི་ཚུ་གིས་ གོང་ཚད་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་མེན་པར་ ཡུན་རིངམོ་གི་ཐུབ་ཚད་དང་ བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་གནས་ཚད་ དེ་ལས་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་ཚུ་གི་བློ་གཏད་ཚུ་ལུ་ཡང་ གཙོ་བོར་བསྟེན་དགོ། དམིགས་བསལ་གྱིས་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཀྱི་ གནས་སྟངས་ནང་ བཟོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་ བཱོལཊ་ཚུ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་ ལས་སྡེ་ཚུ་གིས་ ལག་ལེན་གྱི་ ཉེན་སྲུང་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ ཉམས་བཅོས་ཀྱི་ཟད་འགྲོ་མར་ཕབ་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ཅ་ཆས་ཚུ་གི་ ཞབས་ཏོག་དུས་ཡུན་ ཡར་སེང་འབད་ཚུགས།
